Cortisol | ook wel het stresshormoon.
Op deze pagina vertel ik je meer over mijn zoektocht naar cortisol. Wat is cortisol? En wat doet cortisol met je? En wat moet je doen als je teveel cortisol hebt aangemaakt voor een langere periode? Maar ook, hoe weet je dat je teveel cortisol hebt aangemaakt en hoe kun je dit niveau verlagen?
Vanuit mijn burn-out onderzoek ik hoe je mentaal sterk kunt worden en wat voor effect het stresshormoon cortisol hierop heeft.
Wat is het hormoon cortisol?
Zoals de titel zegt is cortisol een hormoon dat wordt aangemaakt wanneer je stress hebt. Dit kan zowel lichamelijke stress als stress in je hoofd zijn. Bij een flinke work-out of rondje hardlopen maakt je bijnierschors dit hormoon aan.

Waarom? In stressvolle situaties geeft cortisol je lichaam energie om te “vechten of te vluchten”. Het komt veelal vrij bij angst- of stress prikkels. Het kan ervoor zorgen dat je een betere focus krijgt op het moment van een cortisol piek.
Wat is het hormoon cortisol?
Zoals de titel zegt is cortisol een hormoon dat wordt aangemaakt wanneer je stress hebt. Dit kan zowel lichamelijke stress als stress in je hoofd zijn. Bij een flinke work-out of rondje hardlopen maakt je bijnierschors dit hormoon aan. Waarom? In stressvolle situaties geeft cortisol je lichaam energie om te “vechten of te vluchten”. Het komt veelal vrij bij angst- of stress prikkels. Het kan ervoor zorgen dat je een betere focus krijgt op het moment van een cortisol piek.
Wat doet cortisol met je lichaam?
In de meeste gevallen is de aanmaak van cortisol goed voor je. Zo reguleert dit hormoon belangrijke processen in je lichaam. Denk aan je bioritme, metabolisme en immuunsysteem. Wanneer zich een stressvolle situatie voordoet dan gaat je bijnierschors aan het werk om dit hormoon aan te maken. Het brengt je lichaam en geest in een staat van paraatheid. Op dit moment wordt je hartslag verhoogt en stijgt je bloedsuikerspiegel.
Je krijgt tijdelijk meer energie om met de stress of spannende situatie om te gaan. Volgens Holland & Bareth (en ook uit mijn eigen ervaring) krijgen we tegenwoordig vaker mentaal dan fysiek stress. Het extra cortisol wat dan wordt aangemaakt wordt niet gebruikt door je lichaam. Hierdoor kan het hormoon zich gaan opstapelen in je lijf. Je maakt dan te veel aan, een overschot aan cortisol ontstaat.
Meest voorkomende symptonen bij een te hoog cortisol gehalte in je lichaam.
- Slechte nachtrust
- Vermoeidheid
- Negatieve emoties
- Overtollig buikvet
- Vaak / snel moeten plassen
- Verhoogde bloeddruk
- Meer behoefte aan suikers
- Last van een nerveus gevoel
- Maag- en darmklachten
- Nek- en rugklachten en hoofdpijn
- Een onregelmatige menstruatie kan ook voorkomen
Hoe kun je jouw te hoge cortisolwaarde verlagen?
Voordat ik inga op de tips om je cortisolwaarde te verlagen, is het wel belangrijk om te weten dat een hoog level aan cortisol meerdere oorzaken kan hebben. Deze blog heb ik puur vanuit het oogpunt van te veel en te langdurige mentale stress geschreven. Dit is dus geen medisch advies. Benieuwd of je een te hoog cortisol hebt? Je kunt deze test zelf afnemen of simpelweg naar de dokter gaan om te vragen om een speekseltest en verder medisch advies.
Stappen om cortisol te verlagen bij langdurige stress.
- Slaap! Probeer voldoende te slapen (7 tot 9 uur per dag)
- Ontspan! Yoga, pilates, ademhalingsoefeningen of mediteren zijn hierin een uitkomst.
- Probeer stress te vermijden.
- Beweeg! Probeer elke dag minimaal 30 minuten te wandelen in de buitenlucht.
- Drink veel water. Maar ook zwarte thee lijkt een positief effect te hebben op je cortisolwaarde.
- Gezond en gevarieerd eten (vooral vitamine C, B5, omega-3 vetzuren, gezonde vetten, foliumzuur en eiwitten).
- Minderen met suiker eten. Suikers kunnen de aanmaak van cortisol versnellen.
- Verminder je cafeïne- en alcoholgebruik. Die stoffen geven je lichaam minder kans om tot rust te komen.
- Sport, maar met mate! Te intensief sporten zorgt weer voor cortisol aanmaak. Heb je echt te langdurig stress gehad en dus teveel cortisol aangemaakt? Probeer eerst rustigere sporten zoals yoga of fietsen. Zo blijf je wel fit en fitaal, maar gun je je bijnier en je lijf rust.
- Lees een van mijn andere blogs met tips & trics die jou helpen naar een makkelijk en vrij leven. Ofwel: een leven waarin je gezond & fit, mentaal sterk, financieel vrij(er) en een duurzame lifestyle hebt. 😉
Bronnen: CESTE, Etos, Holland & Bereth, eigen ervaring door coach sessies.
Plaats een reactie